Dziś rano, pod Wawelem od strony ul. Benedyktyńskiej ruszyła budowa LEM Monument, czyli pracy niemieckiego kolektywu artystycznego Raumlaborberlin.

Punktem wyjścia dla Raumlaborberlin była analiza tożsamości Krakowa dziś oraz w bliskiej i dalekiej przyszłości. W dobie popularności tzw. alternatywnej turystyki, poszukującej nowych, świeżych spojrzeń i miejsc na mapach miast czy regionów, obecnie klasyczne turystyczne punkty, krakowskie perły architektury, już za kilka albo kilkadziesiąt lat mogą odejść do lamusa.

Myśląc o przyszłości, nie deprecjonując jednak historycznego dziedzictwa miasta, grupa Raumlaborberlin zwraca uwagę na wspaniałego obywatela, który także rozsławił Kraków. Mowa o Stanisławie Lemie. Tak jak niemieccy artyści, prawie każdy czytał i uwielbiał jego książki będąc nastolatkiem. Twórczość Lema jest znana na całym świecie i służy jako uniwersalna platforma porozumienia. Jednocześnie grupę zafascynowała niesamowita zdolność Lema do refleksji nad stanem współczesnego świata poprzez szkicowanie scenariuszy przyszłości. Dlatego cytat z książki Solaris: „Nie potrzeba nam innych światów. Potrzeba nam luster” stał się dla Raumlaborberlin inspiracją przy pracy nad projektem instalacji miejskiej na 2. ArtBoom Tauron Festival w Krakowie.

LEM Monument to przede wszystkim tymczasowy punkt orientacyjny i powszechnie dostępny obiekt, upamiętniający wielkiego pisarza, który od 1946 do śmierci w 2006 roku mieszkał i pracował w Krakowie. Swoją abstrakcyjną bryłą, skonstruowaną z pomalowanych na żółto drzwi, a także poprzez miejsce usytuowania w obrębie Starego Miasta, tuż obok Zamku Królewskiego na Wawelu, LEM Monument odzwierciedla relację pomiędzy historycznymi i współczesnymi warstwami znaczeń i ideologii. Ale propozycja grupy artystycznej kieruje naszą uwagę także ku przyszłości. Ich projekt, nie tylko komentuje krakowskie dziedzictwo i teraźniejszość, ale jest odważną, futurystyczną propozycją, tego jak miasto może wyglądać w przyszłości i jakie komunikaty będzie nadawać. Czy zawsze będziemy chcieli chwalić się renesansowymi i barokowymi zabytkami? Prawdopodobnie tak, ale może okazać się, że zapragniemy także odrobiny nowoczesności i osoby takie jak Stanisław Lem oraz ich dziedzictwo stanie się punktem odniesienia w urbanistycznym kształtowaniu miasta Krakowa.

Obiekt/pomnik składa się z trzech brył o różnym kształcie, właściwościach i znaczeniach. Połączone zostały w układ przestrzenny, grę pomiędzy tym, co wewnątrz a tym, co na zewnątrz, pomiędzy zakrywaniem a odkrywaniem, dostępem a wykluczeniem. Do tego monumentu można wejść, tym bardziej, że zakaz chodzenia po trawnikach został zniesiony. Raumlaborberlin zapraszają mieszkańców Krakowa do odkrywania obiektu, podejścia do niego dla chwili refleksji, medytacji, w celu przeprowadzenia dyskusji czy organizacji spotkania.

Projekt grupy rozumiemy jako iskrę to dalszych rozważań.